Go to the page content

Nəticəniz:

BMI Classification Table
BKİ Təsnifat
18.5-dən aşağı Normadan aşağı çəki
18.5-24.9 Normal çəki
25-29.9 Normadan artıq çəki
30-34.9 1-ci dərəcə piylənmə
35–39.9 2-ci dərəcə piylənmə
40-dan yuxarı 3-cü dərəcə piylənmə

*Bu BKİ kalkulyatoru 20 yaşdan aşağılara tətbiq olunmur. Böyüklər üçün BKİ kalkulyatorundakı ilə eyni düsturdan istifadə edilərək hesablansa da, BKİ uşaqlar və yeniyetmələr üçün fərqli şəkildə şərh olunur. 20 yaşdan kiçik BKİ haqqında məlumat üçün həkiminizlə məsləhətləşin.

Sizin BKİ kalkulyator nəticələriniz: Bu nə deməkdir?

Nəticəniz: Artıq çəkili

25-29 BKİ sizin çəkinizin normal aralıqdan yüksək olduğunu göstərir.

Tövsiyə

Çəkinizlə bağlı narahatlığınız varsa, həkimə müraciət edin.

Çəkisi bu aralıqda olan, sağlamlıq problemləri yaşamayan insanlar üçün məqsəd daha da kökəlmənin qarşısını almaqdır.

Çəki ilə bağlı sağlamlıq problemləri yaşayırsınızsa, məqsəd çəkini azaltmaq olmalıdır.

Müalicə variantları barədə ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

BKİ və bel çevrəsi-boy nisbəti ürək sağlamlığını idarə etməyə necə kömək edə bilər

Artıq çəkili və ya piylənmədən əziyyət çəkən insanlarda ürək xəstəliyi adı ilə bilinən ürək-damar xəstəliyinin (ÜDX) inkişaf riski yüksəkdir.

İnsanda ÜDX-nin inkişaf riskini qiymətləndirmək üçün həm BKİ, həm də bel çevrəsi-boy nisbətindən (BBN) istifadə edilsə də, BBN yüksək qan təzyiqi və yüksək xolesterol kimi ürək-damar risk faktorlarının daha güclü hesablama üsulu hesab olunur.

BKİ-dən insanın boy və çəki göstəriciləri əsasında onun çəki kateqoriyasını

göstərmək üçün istifadə edilir. Digər tərəfdən BBN nisbətindən insanın boyuna və bel çevrəsinə əsasən onun bədən yağlarının paylanmasını ölçmək üçün istifadə edilir. BBN nisbətinin ölçülməsi vacibdir, belə ki, qarın ətrafında yığılan artıq miqdarda yağ xüsusən ürək xəstəliyinin inkişaf riskinin artması ilə əlaqəlidir.

Həm öz BKİ-nizi, həm də BBN nisbətinizi bilmək çəkinizi idarə etmək üçün tədbirlərin görülməsinin zəruri olub-olmadığını anlamaqla ürək sağlamlığınızı yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.

Öz bel çevrəsi-boy nisbətinizi hesablamaq  və bunun nə demək olduğunu öyrənmək üçün buraya klikləyin.

Sizin üçün tövsiyə və məsləhətlər

Əgər BKİ-niz artıq çəki və ya piylənmə aralığında olduğunuzu göstərirsə, daha sağlam çəkiyə malik olmaq üçün dəyişikliklər etməyin vaxtı çatmış ola bilər. Çəkinizə bir sıra amillər təsir edə bilər, odur ki, siz çəkinizi müxtəlif yollarla idarə etməyə çalışa bilərsiniz. Elə bu gün dəyişiklik etmək məqsədilə nə edə biləcəyini görmək üçün aşağıdakı bölməyə klikləyin.

Qidalanma

Arıqlamaq üçün mükəmməl pəhriz yoxdur. Lakin çəkinizi idarə etməyə və yenidən kökəlmənin qarşısını almağa kömək edə biləcək elmi cəhətdən sübut olunmuş üsullar var. Yediyiniz yeməkləri məhdudlaşdırmaq üçün ekstremal tədbirlər əvəzinə diqqətinizi sağlam çəkini idarə etməyə yönəldin. Piylənmənin müalicəsi üçün aşağıda bəzi pəhriz nümunələri verilmişdir:

  • Aralıq dənizi pəhrizi
  • Zəngin lif tərkibli pəhriz
  • Vegetarian pəhrizi

Sağlam qidalanma üsulları ilə başlamaq, eləcə də çəkinizi daha yaxşı idarə etmək üçün qidalar seçmək barədə ətraflı məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Psixi sağlamlıq

Kökəlmənin və arıqlamanın bir çox səbəbləri var və bəzən onlar bizim hisslərimizlə əlaqəli olur.

Bəzi insanlar çətin vəziyyətlərdən çıxmaq və hisslərini sakitləşdirmək üçün qidadan istifadə edirlər. Özünü daha yaxşı hiss etmək üçün qidalanma emosional qidalanma adlanır, məhz buna görə də biz bəzən pəhriz məsləhəti əvəzinə psixoloji dəstəyə ehtiyac duyuruq. 

Stres qidalanma vərdişinizi də dəyişdirə və sizdə piylənmənin inkişaf riskini daha da artıra bilər. Həyatınızda stresi idarə etməyi öyrənmək öz çəkinizi idarəetmə planınıza daxil edə biləcəyiniz strategiyalardan biridir. Stresinizi və çəkinizi idarə etmək üçün 8 məsləhəti öyrənin.

Aktivlik

Arıqlamaq və çəkinizi idarə etmək üçün müntəzəm olaraq məşq etmək çox vacibdir. Çəkinizi idarəetmə planınızın mümkün qədər effektli olduğundan əmin olmaq üçün gündəlik rejiminizə aerobika və müqavimət məşqlərini daxil etməyi nəzərdən keçirin. Həmçinin, siz ümumiyyətlə daha çox hərəkət etməlisiniz. 

Yeni məşq proqramına yaxşı start vermək üçün buradakı məsləhətlərlə tanış olun.

Yuxu

Çox az yatmaq hormonlarınıza təsir edə bilər ki, bunlar da daha sonra qidalanma rejiminizə və rasionunuza təsir edə bilər. Daha yaxşı yatdıqda sağlam seçimlər etmək və cəlbedici qidalara müqavimət göstərmək ehtimalı yüksəkdir. Yuxu vərdişlərinizi yaxşılaşdırmaq üçün bu tövsiyələrə əməl edin:

  • Yuxu zamanı sağlam rejimlər yaradın.
  • Yatmağa getməzdən əvvəl dincəlin.
  • Yataq otağınızı yatmaq üçün mükəmməl yerə çevirin.

Orqanizminizin yuxuya getməsi və beyninizin ehtiyacları barədə daha çox məlumatı buradan əldə edə bilərsiniz.

Piylənmənin sağlamlığınız üçün riski

BKİ-nizi hesablamaq sağlamlığınıza nəzarət etmək üçün yaxşı ilkin addım olardı. Lakin, təkcə BKİ sağlamlıq barədə tam təsəvvür yaratmır. Piylənmə ilə əlaqədar, xüsusən də ürəyin sağlamlığı ilə bağlı sağlamlıq risklərini daha yaxşı anlamaq üçün Bel nisbəti-boy nisbətinizi hesablayın.

Artıq çəki və ya piylənmə ilə yaşamaq yüksək ölüm riski və digər xəstəliklər və ya vəziyyətlər ilə əlaqəlidir. Ümumiyyətlə, BKİ göstəriciniz nə qədər yüksəkdirsə, aşağıdakı piylənmə ilə əlaqəli xroniki xəstəliklərə tutulma ehtimalınız bir o qədər çox olur:

  • Tip 2 diabet
  • Ürək-damar xəstəliyi
  • İnsult
  • Yüksək qan təzyiqi
  • Sonsuzluq
  • Depressiya və narahatlıq
  • Koronar ürək xəstəliyi
  • Dislipidemiya
  • Metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatohepatit (MASH)
  • Qastroezofageal reflüks xəstəliyi (GERD)
  • Metabolik sindrom (MetS)
  • Sidik qaçırma
  • Obstruktiv yuxu apnesi və tənəffüs problemləri
  • Xroniki böyrək xəstəliyi
  • Xərçəngin müxtəlif növləri: o cümlədən, süd vəzi, yoğun bağırsaq, endometrial, qida borusu, böyrək, yumurtalıq və mədəaltı vəzi xərçəngi,  lakin bunlarla məhdudlaşmır
  • Diz osteoartriti
  • Öd daşı xəstəliyi
  • Tromboz
  • Podaqra
  • Sağlam BKİ-yə malik olanlarla müqayisədə ölüm riskinin artması.

 

 

Tez-tez verilən suallar

BKİ-ni bilmək niyə vacibdir?

BKİ bədən yağı ilə əlaqəli xəstəliklər riskini yoxlamaq üçün yaxşı yoldur. Artıq çəki və ya piylənmə ilə yaşamaq yüksək ölüm və digər xəstəliklər və ya vəziyyətlərin baş vermə  riski ilə əlaqədardır. Ümumiyyətlə, BKİ göstəriciniz nə qədər yüksəkdirsə, aşağıdakı piylənmə ilə əlaqəli xroniki xəstəliklərə tutulma ehtimalınız bir o qədər çox olur:

  • Tip 2 diabet
  • Ürək-damar xəstəliyi
  • İnsult
  • Yüksək qan təzyiqi
  • Sonsuzluq
  • Depressiya və narahatlıq
  • Koronar ürək xəstəliyi
  • Dislipidemiya
  • Metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatohepatit (MASH)
  • Qastroezofageal reflüks xəstəliyi (GERD)
  • Metabolik sindrom (MetS)
  • Sidik saxlamama
  • Obstruktiv yuxu apnesi və tənəffüs problemləri
  • Xroniki böyrək xəstəliyi
  • Xərçəngin müxtəlif növləri: o cümlədən, süd vəzi, yoğun bağırsaq, endometrial, qida borusu, böyrək, yumurtalıq və mədəaltı vəzi xərçəngi,  lakin bunlarla məhdudlaşmır
  • Diz osteoartriti
  • Öd daşı xəstəliyi
  • Tromboz
  • Podaqra
  • Sağlam BKİ-yə malik olanlarla müqayisədə ölüm riskinin artması

Əgər bu xəstəliklərdən hər hansı biri və onların BKİ ilə necə əlaqəli olması barədə məlumat almaq istəyirsinizsə,  həkiminizlə məsləhətləşin.

BKİ məhdudiyyətləri nələrdir?

BKİ sadə və effektiv ölçüdür, lakin müəyyən hallarda və bəzi insan qrupları üçün yanlış təsəvvür yarada bilər. Tədqiqatlar göstərir ki, BKİ-nin dəqiqlik dərəcəsi yaşlı insanlarda, idmançılarda, uzun və ya qısa boylu insanlarda və daha əzələli bədən quruluşuna malik insanlarda xəstəlik riskini proqnozlaşdırmaqda nisbətən aşağıdır. Məsələn, elit idmançılar və ya bodibilderlər daha çox əzələyə və daha çox çəkiyə malikdirlər ki, bu da onların BKİ göstəricisini daha yüksək edir.

BKİ aşağıdakıları da nəzərə almır:

  • Metabolik sindrom kimi piylənmə ilə əlaqəli xəstəliklərlə bağlı irsi risk faktorları.
  • Xroniki xəstəlik riskinə səbəb ola biləcək piylənmədən başqa ekoloji və həyat tərzi amilləri.
  • Bədən piyinin insanlarda paylanması.

Unutmayın ki, "normal" çəkidə olmaq sağlamlığın göstəricisi olmadığı kimi, piylənmə ilə yaşamaq da həmişə sağlam olmadığınızı göstərmir. Sizin BKi-niz sizi müəyyən etmir, lakin öz BKİ-nizi bilmək və anlamaq öz sağlamlığınıza nəzarət etmək üçün güclü bir vasitə ola bilər.

BKİ-dən asılı olmayaraq, həkimlər sağlam qidalanmağı və sağlam həyat tərzi sürməyi tövsiyə edirlər. Çəkiniz və sağlamlığınız, eləcə də hansı tədbirlərin görülməsinin zəruri ola biləcəyi barədə həkiminizlə məsləhətləşin.

İstinadlar
  1. Adult BMI categories (204) Centers for Disease Control and Prevention. Available at: https://www.cdc.gov/bmi/adult-calculator/bmi-categories.html#:~:text=BMI%20is%20a%20calculated%20measure,BMI%20is%20a%20screening%20measure.
  2. Sharon, A. (2024) 11 signs that you’re not eating enough, Healthline. Available at: https://www.healthline.com/nutrition/signs-of-not-eating-enough#skin-problems
  3. Rueda-Clausen, C F et al, “Assessment of People Living with Obesity,” Can. Adult Obes. Clin. Pract. Guidel., pp. 1–17, 2020.Available: http://obesitycanada.ca/wp-content/uploads/2020/09/6-Obesity-Assessment-v5-with-links.pdf.
  4. Durrer Schutz, D. et al. (2019) ‘European practical and patient-centred guidelines for adult obesity management in Primary Care’, Obesity Facts, 12(1), pp. 40–66. doi:10.1159/000496183.
  5. Garvey, W T et al, “American Association of Clinical Endocrinologists and American College of Endocrinology comprehensive clinical practice guidelines for medical care of patients with obesity.” Endocrine Practice 2016;22:1–203. DOI: https://doi.org/10.4158/EP161365.GL
  6. Prevention -Coronary heart disease (2024) NHS choices. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/coronary-heart-disease/prevention/
  7. Liu, Leiling et al. (2025) Safety and effects of anti-obesity medications on weight loss, cardiometabolic, and psychological outcomes in people living with overweight or obesity: a systematic review and meta-analysis. DOI: https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2024.103020
  8. Health risks of Overweight & obesity (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/health-risks
  9. Kirk SFL, Ramos Salas X, Alberga AS, Russell-Mayhew S. Canadian Adult Obesity Clinical Practice Guidelines: Reducing Weight Bias in Obesity Management, Practice and Policy. Available from: https://obesitycanada.ca/guidelines/weightbias
  10. Factors affecting weight & health - NIDDK (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/factors-affecting-weight-health
  11. Estruch R & Ros E. The role of the Mediterranean diet on weight loss and obesity-related diseases. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders 2020; 21:315–327.
  12. Sanders LM et al. Effects of Whole Grain Intake, Compared with Refined Grain, on Appetite and Energy Intake: A Systematic Review and Meta-Analysis. Advances in Nutrition 2021; 30;12(4):1177-1195.
  13. Xu, Y. et al. (2024) ‘Relationship of vegetarianism with body weight loss and ASCVD’, Frontiers in Nutrition, 11. doi:10.3389/fnut.2024.1419743.
  14. Mayo Clinic. Weight loss: Gain control of emotional eating. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/weight-loss/basics/weightloss-basics/hlv-20049483
  15. van der Valk ES, Savas M, van Rossum EFC. Stress and Obesity: Are There More Susceptible Individuals? Curr Obes Rep. 2018 Jun;7(2):193-203. doi: 10.1007/s13679-018-0306-y
  16. Calculating your calories burned (2024) Mayo Clinic. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/weight-loss/in-depth/exercise/art-20050999
  17. Ong J, Chirinos D & Yap B. Relationship Between Sleep Health and Your Weighthttps://www.obesityaction.org/community/article-library/the-relationship-between-sleep-health-and-your-weight/
  18. NHS. How to get good sleep: Sleep and Tiredness: https://www.nhs.uk/live-well/sleep-and-tiredness/how-to-get-to-sleep/
  19. Powell-Wiley, T.M. et al. (2021) ‘Obesity and cardiovascular disease: A scientific statement from the American Heart Association’, Circulation, 143(21). doi:10.1161/cir.0000000000000973.
  20. van Walree, E.S. et al. (2022) ‘Disentangling genetic risks for metabolic syndrome’, Diabetes, 71(11), pp. 2447–2457. doi:10.2337/db22-0478.
  21. Canada, P.H.A. of (2024) Government of Canada, Canada.ca. Available at: https://www.canada.ca/en/public-health/services/chronic-diseases/chronic-disease-risk-factors.html (Accessed: 28 May 2025).
  22. Eating & physical activity to lose or maintain weight - NIDDK (2023) National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available at: https://www.niddk.nih.gov/health-information/weight-management/adult-overweight-obesity/eating-physical-activity.
  23. Ashwell, Margaret. (2011). Charts Based on Body Mass Index and Waist-to-Height Ratio to Assess the Health Risks of Obesity: A Review. The Open Obesity Journal. 311. 78-84. 10.2174/1876823701103010078.

KZ26OB00001

Bu məqalə nə qədər faydalı oldu?

Aşağıdakılar da sizin üçün maraqlı ola bilər

KZ26OB00001